Het afnemen van toetsen en testen is een vorm van onderwijsevaluatie. Dat is de focus van Testadvisor©.

Evalueren gebeurt in het onderwijs voortdurend en op allerlei manieren. Evaluatie is feitelijk het waarderen van iets of iemand. In het onderwijs betreft het doorgaans het gedrag en of het product van de leerling. Minstens zo belangrijk zijn het gedrag van de leerkracht en de effecten daarvan op het gedrag en de prestaties van haar of zijn leerlingen. Evaluatie kan plaatsvinden op meerdere niveaus: leerling, docent, school, directie, bestuur, land, etc.

Testadvisor© heeft ervaring met al deze varianten.stock-photo-time-to-evaluate-red-word-on-concept-clock-isolated-on-white-background-354927293

Om te kunnen evalueren zijn gegevens nodig, tegenwoordig meestal aangeduid als data. Deze data worden verkregen via een meting en/of door registratie. De beschikbare data moeten worden afgezet tegen een norm of criterium, zodat er een uitspraak kan worden gedaan, bijvoorbeeld of het voldoende/genoeg is of onvoldoende. Veelal volgt op basis van dat oordeel een beslissing.

Evaluatie als hulpmiddel bij het nemen van beslissingen speelt een rol in allerlei situaties:

  • Om een leerling te plaatsen of te selecteren (in niveaugroep, jaargroep, type vo-school)
  • Om het resultaat na onderwijs te bepalen (cijfer, diploma)
  • Om een diagnose te stellen (wat wordt beheerst, wat niet)
  • Om het onderwijsproces te sturen (is het doel behaald, is er voldoende geleerd)
  • Om (school)beleid te bepalen (wordt het beoogde niveau bereikt?)

Testadvisor© kan u helpen bij uw evaluatieplannen. Ga naar Contact of kijk bij Advies.

Welke vormen van evaluatie zijn er?

Er zijn allerlei vormen van evaluatie. Ze worden vaak opgedeeld naar de vorm of de functie die de evaluatie heeft. We geven de verschillende vormen hier kort weer. Zo kunt u wellicht beter aangeven op welke vorm van evaluatie uw vraag om ondersteuning van Testadvisor betrekking heeft.

  • Formele en informele evaluatie – Hier gaat het om de procedure. Zijn er precieze voorschriften voor de uitvoering , inclusief regels voor scoring en beoordeling of gaat het om een vraag tijdens de les, waarvan het antwoord ‘op gevoel’ wordt beoordeeld?
  • Product- en procesevaluatie – Kijkt men naar de waarde van het object zelf, het rendement van het onderwijs, of kijkt men naar de wijze waarop dat tot stand is gekomen?
  • Summatieve en formatieve evaluatie – Gaat het om een eindoordeel of wil men tussentijds weten of de doelstellingen worden bereikt?
  • Absolute en relatieve meting (normering) – Is er vooraf een grens gesteld op basis van de doelstellingen of worden de uitkomsten van de meting afgezet tegen de resultaten van een vergelijkingsgroep?

Welke instrumenten zijn inzetbaar?

Naast de toets is er nog een scala aan andere mogelijkheden om evaluatiegegevens te verzamelen. Zonder uitputtend te zijn noemen we de volgende mogelijkheden:

  • Didactische observatie (met/zonder schriftelijke neerslag)
  • Gedragsbeschrijvingen
  • Beoordelingsschalen
  • Taak/opdracht (met/zonder scoringsvoorschrift)
  • Toets met (open en/of gesloten vragen)checklist
  • Checklist
  • Vragenlijst
  • Werkstuk
  • Portfolio
  • Presentatie
  • Zelfevaluatie (Learner report)

Deze vormen sluiten elkaar niet uit en kunnen gecombineerd voorkomen. Welke vorm er gekozen wordt hangt af van allerlei factoren.

Testadvisor© kan adviseren bij de keuze van evaluatieinstrumenten.

Ga naar Contact of kijk bij Advies.

Wat kan er worden gemeten?

In het onderwijs worden vooral doelen gesteld die te maken hebben met het ontwikkelen van kennis en kunde (cognitieve doelen). Meest voor de hand liggen daarbij de basisvaardigheden rekenen, taal en de kennisvakken.  Maar er zijn ook doelen die te maken hebben met houding en gedrag en wat men tegenwoordig ‘skills’ noemt. Te denken valt aan burgerschap en techniek. Bij bewegingsonderwijs kunnen er doelen gesteld worden in snelheid en afstand, bijvoorbeeld bij hardlopen en springen. Bij expressievakken (muziek, beeldende vorming, drama) kan het gaan om wat er gemaakt is of getoond wordt. Voorbeelden daarvan staan in de sectie gratis toetsen.

Bij onderwijsevaluatie in de vorm van onderzoek zullen ook variabelen gemeten moeten worden als geslacht, lengte, opleidingsniveau van de ouders. Dat levert informatie op die bij de interpretatie van resultaten van belang kan zijn. We komen daarom tot de volgende opsomming:

  • Kennis
  • Vaardigheid
  • Attitude/houding
  • Gedrag
  • Skills
  • Competentie
  • Kenmerken/eigenschappen
  • Creativiteit, zeggingskracht
  • Elk type doel of uitkomst vraagt om een eigen vorm van meten. Toetsen komen voor in allerlei schoolvakken, maar ook daarbuiten in bedrijfsopleidingen, bij inburgering en bij het behalen van het rijbewijs. Ze worden vaak gezien als de meest objectieve vorm van evaluatie, zeker als het een genormeerde toets betreft. Andere vormen van evaluatie komen in de dagelijkse praktijk echter ook veelvuldig voor: methodetoetsen, overhoringen, werkstukken (ook creatieve producten), spreekbeurten (presentaties), uitvoeringen, oefeningen, etc.

Bij Testadvisor is ervaring verzameld in alle bovenstaande domeinen: cognitief, affectief, motorisch en creatief en met een breed scala aan instrumenten en variabelen.  Zie Advies.

Gratis instrumenten

Er zijn in de loop der tijd al vele instrumenten ontwikkeld om in het onderwijs te evalueren. Veelal  zijn die van commerciële aanbieders (uitgevers, toetsinstituten, universiteiten), maar een  deel is ook zonder commercieel oogmerk ontwikkeld en gepubliceerd. Voorbeelden hiervan vindt u bij gratis toetsen.

Andere evaluatieinstrumenten worden verzameld op een afzonderlijke pagina. Die kunnen vrijelijk worden ingezet naar eigen behoefte (in voorbereiding).

Een speciale vorm van evaluatie is schoolzelfevaluatie, zie Onderzoek.

Zie ook onze Workshop Schoolzelfevaluatie.

Advies